Araba Aküsü Seçimi ve Bakımı

Akü, aracın en sessiz parçasıdır. Çalıştığı sürece kimse onu düşünmez. Ama bir sabah marş dönmediğinde bütün gün planı değişir.

İyi haber şu: akü seçimi tahmin işi değil. Ölçülebilir üç dört veri var. Onları bilirseniz, raftaki onlarca kutu arasından doğru olanı beş dakikada bulursunuz.

Aşağıda önce seçim kriterlerini karşılaştırmalı şekilde ele alıyoruz. Sonra aküyü gereksiz yere yormamanın yollarına geçiyoruz.

Doğru Aküyü Seçmek: Hangi Veriye Bakılır?

Araba akü seçme işi, aracın kullanım kılavuzundaki değerle başlar. Üretici bir kapasite ve bir marş akımı aralığı belirtir. Bu aralığın altına inmek risklidir, çok üstüne çıkmak ise genelde gereksiz masraftır.

Amper saat (Ah) ve marş akımı (CCA) farkı

İki değer sık sık karıştırılır. Oysa işleri farklıdır.

• Ah (amper saat): Akünün deposudur. Ne kadar süre akım verebileceğini gösterir. Motor kapalıyken çalışan farlar, ses sistemi, alarm bu depoyu tüketir.
• CCA / marş akımı: Akünün kas gücüdür. Soğukta ilk saniyede verebildiği yüksek akımdır. Kışın marş sorunu yaşayanların asıl ilgilenmesi gereken değer budur.

Pratik kural: Ah değerini kılavuzdaki sayıya sabitleyin. CCA'da ise imkân varsa bir üst kademeyi tercih edin. Soğuk iklimde yaşıyorsanız bu fark hissedilir.

Kapasiteyi keyfî büyütmenin bir bedeli var. Şarj dinamosu daha büyük bir aküyü doldurmak için daha uzun süre çalışır. Kısa mesafe kullanımda akü sürekli yarım şarjda kalır. Bu da ömrü kısaltır.

Kutup yönü, kasa ölçüsü ve bağlantı tipi

Teknik değerler doğru olsa bile akü yuvaya oturmazsa işe yaramaz. Şu üç noktayı satın almadan önce kontrol edin:

1. Kasa boyutu: Uzunluk, genişlik, yükseklik. Kaput altındaki yuva sınırlıdır.
2. Kutup yönü: Artı kutbun sağda mı solda mı olduğu. Yanlış yön, kabloların yetişmemesi anlamına gelir.
3. Sabitleme şekli: Alt taban tırnağı mı, üstten köprü kelepçe mi? Sabitlenmeyen akü titreşimle hasar görür.

Eski aküyü yanınıza almanız en kestirme yöntemdir. Karşılaştırma gözle yapılır, hata payı düşer.

Akü tipleri: hangisi hangi araca?

Kritik nokta: yukarı doğru geçiş mümkün, aşağı doğru değil. AGM isteyen bir araca standart kurşun asit akü takarsanız akü aylar içinde biter. Tersi durumda ise sadece fazla para ödemiş olursunuz.

Bir de üretim tarihi var. Kutunun üzerindeki tarih kodu bekleme süresini gösterir. Aylardır rafta duran, hiç şarj görmeyen akü zayıf başlar. Mümkün olan en yeni üretimi isteyin.

Akü Ömrünü Uzatmak: Alışkanlıklar ve Küçük Kontroller

Aynı marka akü bir araçta üç yıl, diğerinde altı yıl dayanır. Farkı yaratan çoğunlukla akünün kendisi değildir. Kullanım şeklidir.

Şarj döngüsünü bozan hatalar

• Sürekli kısa mesafe: Beş dakikalık yollar marş için harcanan enerjiyi geri koymaya yetmez. Haftada bir kez 20-30 dakikalık kesintisiz sürüş dengeyi kurar.
• Motor kapalıyken tüketim: Radyo, klima fanı, telefon şarjı. Kontak kapalıyken bunlar doğrudan aküyü boşaltır.
• Uzun süreli park: Araç iki-üç hafta duracaksa akü kendi kendine boşalır. Negatif kutbu ayırmak veya bakım şarj cihazı kullanmak çözümdür.
• Tam boşalma: Akünün dibine vurması kalıcı hasar bırakır. Her tam deşarj kapasiteden bir parça koparır.

Ayda bir yapılacak beş dakikalık kontrol

1. Kutup başları: Beyaz-yeşil toz varsa sülfatlanma başlamış. Kabloyu sökün, temizleyin, ince bir koruyucu gres sürün.
2. Kelepçe sıkılığı: Elle oynuyorsa gevşektir. Gevşek bağlantı akım kaybı ve kıvılcım demektir.
3. Kasa görünümü: Şişme, çatlak, sızıntı varsa akü değişmelidir. Bu bir bakım konusu değildir.
4. Elektrolit seviyesi: Bakımlı akülerde plakalar görünüyorsa saf su eklenir. Musluk suyu veya asit eklenmez.
5. Gösterge ışığı: Akü ikonu sürüş sırasında yanıyorsa sorun genelde şarj sisteminde, yani alternatörde veya kayışta olur.

Değişim zamanını haber veren belirtiler

Akü nadiren aniden ölür. Önce sinyal verir:

• Marş sesi ağırlaşır, motor isteksiz döner.
• Rölantide farlar belirgin şekilde kısılır.
• Soğuk sabahlarda çalışmakta zorlanır, gündüz sorunsuz döner.
• İki gün park edince marşa basmak kumar hâline gelir.

Bu belirtiler görüldüğünde bir yük testi yaptırın. Test sonucu boşta gerilimden daha çok şey söyler. Ölçü